ÇELİK ÇOMAK
(SAKARYA)
Oyun Kökeni: Çelik Çomak (Sakarya), Türkiye (Sakarya / Kaynarca) kökenli bir oyundur.
Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:
Çelik (Binmeli): Türkiye (Niğde / Çukurkuyu)
Çelik (Erzincan): Türkiye (Erzincan / Refahiye / Gökseki Köyü)
Çelik (Kahramanmaraş): Türkiye (Kahramanmaraş / Pazarcık ilçesi)
Çelik Çomak (Eskişehir): Türkiye (Eskişehir)
Çelik – Çubuk: Türkiye (Tunceli / Çemişgezek)
Gagar: Uygurlar
Gömme Çelik – Gömü: Türkiye (Mersin / Silifke)
Hümmet (Tak Çelik): Türkiye (Niğde / Koyunlu)
Lingiri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Met (Kastamonu): Türkiye (Kastamonu)
Met (Sakarya): Türkiye (Sakarya / Kaynarca)
Sülü Değnek: Türkiye (Malatya)
Vıtgıdi: Türkiye (Erzincan / Refahiye / Gökseki Köyü)
Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan
Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz, geniş, toprak veya çimlik bir alan)
Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 8 kişi ile oynanır)
Amaç: Oyun sonunda en az “gabak yiyen” oyuncu olmak.
Terimler:
Çelik: 20 cm boyunda, 2 cm genişliği ve 3 cm kalınlığında yuvarlak her iki ucu da düz kesilmiş sopaya verilen ad.
Çomak: 60 cm – 1 metre uzunluğunda sopa
Gabak: Sayı
Met Sopası: Çomak
Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Bir adet Çelik ve her oyuncu için birer adet Çomak.
Oyun Malzemelerinin Hazırlanışı: Çomağın ucu keser veya bıçak yardımıyla sivriltilir. Ayrıca oyuncuların elinden kaymasını önlemek ve tutma kolaylığı sağlamak için baş tarafı bıçakla düzeltilir. Çelik yuvarlak bir sopa parçasının her iki ucu da düz kesilerek elde edilir.
Kurallar: Bu oyun erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.
Oyuna İlişkin Genel Kurallar:
– Oyun süresi yarım saat ile bir saat arasında değişmektedir.
– Oyun adını “çelik” ve “çomak” adı verilen oyun aletlerinden almaktadır.
– Çelik Çomak (Sakarya) oyunu 8 veya 10 kişiyle oynanır.
– Oyuncu sayısının fazla olması durumunda oyun o kadar keyifli ve eğlenceli olur.
Çelik Çomak (Sakarya) oyunu kazanımları:
- Akıl Yürütme Becerileri
- Algılama Becerisi
- Bağlamsal Düşünme
- Başarıyı Tebrik
- Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
- Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
- Çeviklik
- Çevre Farkındalığı
- Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
- Denge (Psikomotor Beceriler)
- Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
- Dikkat ve Konsantrasyon
- Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
- Düşünme Becerileri
- El ve Motor Becerileri
- El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
- Empati Kurma
- Eş Güdüm (Koordinasyon)
- Fırlatma Tekniği
- Fiziksel Gelişim
- Gelişim Desteği
- Grup Çalışmaları
- Görsel ve Uzamsal Algı
- Hafıza (Bilişsel Beceriler)
- Hafızayı Güçlendirmek
- Hareketleri Hızlandırmak
- Hızlı Düşünme
- İletişim Becerileri
- İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
- İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
- İnce Motor Becerileri
- İş Birliği
- Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
- Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
- Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
- Kuvvet
- Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
- Kültürel Mirasla Bağ Kurma
- Mantık Yürütme
- Mesafe Algısı
- Odaklanma
- Otokontrol
- Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
- Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
- Paylaşım
- Problem Çözme
- Rekabet Duygularını Geliştirme
- Sabır
- Savunma Stratejisi
- Sıralı Düşünme
- Sorumluluk
- Sosyal – Duygusal Beceriler
- Tahmin Yürütme
- Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme
- Topluluk Bağlarını Güçlendirmek
- Zihinsel Gelişim
Oyunun Oynanışı
֍ Bu oyun oyuncular tarafından met sopalarıyla oynanır.
Fakat üç noktada metten ayrılır.
– Metin kendisi,
– Metin üzerine koyulduğu aletin farklılığı,
– Ebenin karşıda beklemesidir.
֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir oyuncu ebe olarak belirlenir.
֍ Adına “çelik” denilen 20 cm uzunluğunda yuvarlak her iki ucu da düz kesilmiş bir aletle oynanır.
֍ Met sopasına da “çomak” denilir.
֍ Oyuncu çeliği ya yere batırılmış 50 cm yüksekliğindeki bir çubuğun üzerinden kendi elindeki çomakla vurup ilerideki ebeye doğru gönderir ya da bir ucunu avucuna aldığı çomağa yerleştirip havaya zıplattığı çeliki çomağın kuyruğuyla ebeye doğru gönderir.
֍ Ebe yaklaşık 25 – 30 metre karşıda çeliği beklemektedir.
֍ Ebe elindeki çomakla çeliği karşılayıp geldiği yöne iade etmeye çalışır.
֍ Ebe karşıladığı çeliği, atan çocuğun gerisine gönderebilirse ebelikten kurtulur.
֍ Atan oyuncu ebe olur.
֍ Ebe çeliği diyelim ki atanı oyuncunun yönüne doğru kısa bir mesafe atabildi veya hiç vuramadı, çeliğin düştüğü noktadan oyunun başlangıç noktasına adımlanır.
֍ Ebe o kadar gabak yemiş sayılır.
֍ Bazı yerlerde buna sayı da denilir.
֍ Ebe olan oyuncuların içinde en fazla “gabak yiyen” oyunun mağlubu sayılır.
֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.
© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.
