TOPAÇ ÇEVİRME
(YOZGAT)
Oyun Kökeni: Topaç Çevirme (Yozgat), Türkiye (Yozgat / Saraykent) kökenli bir oyundur.
Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:
Değirme: Türkiye
Firle: Türkiye (Antalya / Manavgat)
Kantır (Fır Fır): Türkiye (Kırşehir)
Katır: Türkiye
Kiriştek: Türkiye
Topaç (Tokat): Türkiye (Tokat)
Topaç Çevirme (Bilecik): Türkiye (Bilecik / Pazaryeri)
Topaç Çevirme (Gaziantep): Türkiye (Gaziantep)
Topaç Çıkarma: Türkiye (Aydın)
Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan
Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)
Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 2 kişi ile oynanır)
Amaç: Topacı mümkün olduğunca uzun süre döndürmektir.
Terimler:
Ahıtma: Atıp çekme işinin birkaç kez yapılan halidir.
Atıp çekme: Topacın ipi iyice sarılarak yere paralel olarak atılır. Ardından oyuncu tarafından tekrar avucun içine alınarak döndürülür.
Hurp vurma: Bir oyuncunun yerde dönen topacının bir başka oyuncunun topacı tarafından devrilmesidir.
Kabara: Topaç’ın hızlı dönmesi için ucuna takılan metal parça.
Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Topaç ve İp
Topaç, kavak, dişbudak, dut ve ceviz ağaçlarından herhangi bir ile yapılabilir.
Oyun Malzemelerinin Hazırlanışı: Herhangi bir tornacı veya marangozda topaç olacak tahta parçası çektirilir, keserle inceltilir ve törpülenerek huni haline getirilir. Ardından tahta parçasının sivriltilen ucuna hızlı dönmesi için “kabara” çakılır.
Kurallar: Bu oyun erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.
Oyuna İlişkin Genel Kurallar:
– Topaç Çevirme (Yozgat) oyunu en az 4 kişi ile oynanmaktadır.
– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.
Topaç Çevirme (Yozgat) oyunu kazanımları:
- Akıl Yürütme Becerileri
- Başarıyı Tebrik
- Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
- Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
- Çeviklik
- Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
- Denge (Psikomotor Beceriler)
- Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
- Dikkat
- Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
- Düşünme Becerileri
- El ve Motor Becerileri
- El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
- El – Göz Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
- Eş Güdüm (Koordinasyon)
- Hareketleri Hızlandırmak
- Hayal Kurma
- Hızlı Düşünme
- İletişim Becerileri
- İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
- İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
- İş Birliği
- İşitsel Zekâ
- Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
- Kelime Hazinesini Arttırma
- Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
- Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
- Kuvvet
- Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
- Mantık Yürütme
- Mesafe Algısı
- Mimari Beceri
- Odaklanma
- Otokontrol
- Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
- Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
- Paylaşım
- Problem Çözme (Bilişsel Beceriler)
- Stratejik Düşünme
- Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
- Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme
Oyunun Oynanışı
֍ Yozgat’ta topaç çevirme üç şekilde oynanmaktadır:
1. Atıp çekme: Topacın ipi iyice sarılarak yere paralel olarak atılır. Ardından oyuncu tarafından tekrar avucun içine alınarak döndürülür.
2. Ahıtma: Atıp çekme işinin birkaç kez yapılan halidir.
3. Hurp vurma: Bir oyuncunun yerde dönen topacının bir başka oyuncunun topacı tarafından devrilmesidir.
֍ Bir yarışma şeklinde oynanan topaç oyununda amaç, topacı mümkün olduğunca uzun süre döndürmektir.
֍ Topacının kısa sürede duracağını anlayan oyuncu, hemen yere eğilir ve üfleyerek ona hız vermeye çalışır.
֍ Buna rağmen olumlu bir netice alınamazsa, yenileceğini anlayan oyuncu “ayağım takıldı” numarasını yaparak rakibinin dönmekte olan topacına tekme atar ve oyun alanını koşarak terk eder.
֍ Topacı tekmelenen oyuncu, kaçan oyuncunun topacına el koyar ve oyun sona erer.
© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.
