ÇELİK — ÇUBUK
Oyun Kökeni: Çelik – Çubuk, Türkiye (Tunceli / Çemişgezek) kökenli bir oyundur.
Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:
Çelik (Binmeli): Türkiye (Niğde / Çukurkuyu)
Çelik (Erzincan): Türkiye (Erzincan / Refahiye / Gökseki Köyü)
Çelik (Kahramanmaraş): Türkiye (Kahramanmaraş / Pazarcık ilçesi)
Çelik Çomak (Eskişehir): Türkiye (Eskişehir)
Çelik Çomak (Sakarya): Türkiye (Sakarya / Kaynarca)
Gagar: Uygurlar
Gömme Çelik – Gömü: Türkiye (Mersin / Silifke)
Hümmet (Tak Çelik): Türkiye (Niğde / Koyunlu)
Lingiri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Met (Kastamonu): Türkiye (Kastamonu)
Met (Sakarya): Türkiye (Sakarya / Kaynarca)
Sülü Değnek: Türkiye (Malatya)
Vıtgıdi: Türkiye (Erzincan / Refahiye / Gökseki Köyü)
Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan
Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)
Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 4 kişi ile oynanır)
Amaç: Rakip oyuncunun attığı çeliği çubuğa isabet ettirebilmek veya çeliği karşı rakip tarafına göndermek.
Terimler:
Çelik: 15 – 20 cm boyunda sopa
Çubuk: Yaklaşık 1 metre uzunluğunda, düzgün ve kuvvetli ağaçtan yapılmış tahta bir sopa
Kaptan: Ebe
Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Bir adet Çelik ve her oyuncu için birer adet Çubuk.
Kurallar: Bu oyun erkekler (10 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.
Oyuna İlişkin Genel Kurallar:
– Çelik – Çubuk oyunu en az 4 kişi ile oynanmaktadır.
– Oyuncu sayısının fazla olması durumunda oyun o kadar keyifli ve eğlenceli olur.
Çelik – Çubuk oyunu kazanımları:
- Akıl Yürütme Becerileri
- Algılama Becerisi
- Bağlamsal Düşünme
- Başarıyı Tebrik
- Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
- Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
- Çeviklik
- Çevre Farkındalığı
- Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
- Denge (Psikomotor Beceriler)
- Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
- Dikkat ve Konsantrasyon
- Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
- Düşünme Becerileri
- El ve Motor Becerileri
- El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
- Empati Kurma
- Eş Güdüm (Koordinasyon)
- Fırlatma Tekniği
- Fiziksel Gelişim
- Gelişim Desteği
- Grup Çalışmaları
- Görsel ve Uzamsal Algı
- Hafıza (Bilişsel Beceriler)
- Hafızayı Güçlendirmek
- Hareketleri Hızlandırmak
- Hızlı Düşünme
- İletişim Becerileri
- İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
- İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
- İnce Motor Becerileri
- İş Birliği
- Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
- Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
- Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
- Kuvvet
- Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
- Kültürel Mirasla Bağ Kurma
- Mantık Yürütme
- Mesafe Algısı
- Odaklanma
- Otokontrol
- Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
- Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
- Paylaşım
- Problem Çözme
- Rekabet Duygularını Geliştirme
- Sabır
- Savunma Stratejisi
- Sıralı Düşünme
- Sorumluluk
- Sosyal – Duygusal Beceriler
- Tahmin Yürütme
- Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme
- Topluluk Bağlarını Güçlendirmek
- Zihinsel Gelişim
Oyunun Oynanışı
֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile 2 adet Kaptan (Ebe) seçilir.
֍ Oyuncular seçilen Kaptanlar idaresinde iki gruba ayrılırlar.
֍ Sonra ya elde ufak bir taş saklamakla, yahut bütün oyunlarda kullanılan şu usul ile:
– Yassı bir taş parçasının bir yüzü su ile veya (biraz tükürükle ıslatılır, diğer tarafı kuru bırakılır.
– Taşı elinde tutan Kaptan, diğer Kaptana sorar: “Yaş mı, kuru mu?“
– Karşısındaki Kaptan ya “Yaş” der veya “Kuru“.
– Bunun üzerine taş parçası havaya fırlatılır, yere düştükten sonra kontrol edilir.
– Karşı tarafın Kaptanı, yaş demiş ise ve yaş da üste gelirse o taraf kazanarak çelik çubuğa sahip olur.
– Karşı tarafın Kaptanı, yaş demiş ise ve kuru gelirse kaybetmiş olur ki, çelik çubuğu rakip tarafına bırakmış olurlar.
– Ve yahut ellerde saklanan taş, “sağ elde mi, yoksa sol elde mi?” diye Kaptanlardan birinin vaki olan sorusuna karşı diğer Kaptan, eldeki taşı bulursa oyuna başlama şansını kazanır, çelik çubuğu alırlar.
֍ Oyunculardan bir gurup, meydanın bir tarafında, diğerleri de takribi en az 20, en çok 30 metre uzakta karşı karşıya sıralanırlar.
֍ Çelik çubuğu ellerinde tutan taraf, bulundukları noktada toprak üzerinde ufak bir çukur açarlar.
֍ Çeliğin bir ucu, bu çukura konulunca diğer ucu topraktan 10 – 15 cm yüksekte kalır.
֍ Şimdi oyuncu, elindeki değneği çeliğe vurur.
֍ Çelik bir metre kadar yerinden yukarı fırlayınca yine değnekle ve olanca kuvvetiyle ikinci defa çeliğe vurup çeliği, karşı rakip tarafına gönderir.
֍ Eğer bu ikinci vuruşu, havalanmış olan çeliğe tesadüf ettiremez de boşa vurursa oyundan derhal çıkarılır.
֍ Çelik, rakip tarafına gitti ise oyuncu değneği yerdeki çukurun hizasında yere koyar, kurşun gibi süratli havadan giden bu çeliği, karşı tarafın oyuncularından herhangi birisi sıçrayıp da elleriyle havada tutacak olursa o takım kaleyi ve çelik çubuğu elde etmiş olurlar.
֍ Tutamazlar da çelik yere düşerse en iyi oyunculardan birisi çeliği alıp düştüğü noktadan değneğin bulunduğu noktaya nişan alarak savurur.
֍ Çeliği çubuğa isabet ettirebilenler de o oyuncuyu, oyun harici yapmış olurlar.
֍ İkincisi gelir, isabet ettiremezlerse oyuncu devamlı oynar, ta ki, bütün oyuncuları ıskartaya çıkarsınlar.
֍ Böyle olunca karşı taraf kaleye gelir.
֍ Çelik çubuğu kendileri alarak oyuna başlarlar.
֍ Guruplardaki oyuncuların her birisi bir vuruştan sonra yerlerini diğer oyunculara teslim ederler.
֍ Oyuncular tarafından istenirse Kaptanlar ve/veya grup oyuncuları değiştirilmeden veya Kaptanlar ve/veya grup oyuncuları tekrardan seçilerek oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.
© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.
