Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 7 kişi ile oynanır)

Amaç: Ebenin “Altus Siviş De Gel” diye bağırması sonrası oyuncuların kendilerine en yakın oyuncunun yanına gidip eşleşmesi.

Terimler:

Aba: Eskiden potur, hırka gibi giyecek yapımında kullanılan, yünden, yün dövülerek yapılan kaba, kalın bir tür kumaş.

Abacı: Abayı elinde tutan oyuncu.

Aba Topu: Oyuncuya ait ceket veya abanın top haline getirip urgana bağlanmasına verilen ad.

Kızan: Çoluk, çocuk.

Urgan: Keten, kenevir, pamuk, jüt gibi türlü dokuma maddelerinin herhangi birinden yapılan ince halat.

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Bir adet Ceket ve bir adet Urgan (yaklaşık 1,5 metre boyunda).

Kurallar: Bu oyun erkekler (yetişkin) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Sadece dini bayramlarda erkekler tarafından köy meydanında oynanan bir oyundur.

– Oyun içerisinde bir önceki oyunda tutulan eş tutulamaz; her oyunda eş değişir.

– Abatopu oyunu genellikle yarım saat, kırk beş dakika kadar sürer.

– Bu oyunda ceza olmayıp, sık sık ebe olmak prestij düşürücüdür.

– Bu oyunu kız kızan, çoluk çocuk bütün köy halkı gülerek seyreder.

– Oyunun sonunda köy meydanında veya yağmurluysa köy odasında topluca yemek yenilir.

Abatopu (Altus Sivis da Gel) oyunu kazanımları:

• Bağlamsal Düşünme
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Düşünme Becerileri
• El ve Motor Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• El – Göz Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Grup Çalışmaları
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• İş Birliği
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Kuvvet
• Mantık Yürütme
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Örneğin oyunu oynamak için 22 oyuncu oyun alanında toplanmıştır.

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir Ebe belirlenir.

֍ Ebe ceketi/abayı top haline getirip urgana bağlar.

֍ Urganın diğer ucunu eline alır.

֍ Geriye 21 kişi kalmıştır. “Altus Siviş De Gel” diye bağırır.

֍ Herkes dağılıp bir eş tutmaya çalışır.

֍ O arada abayı elinde tutan kişi, eş tutmayanlara abatopuyla vurur.

֍ Bir kişi eş tutamadan açıkta kalmıştır.

֍ Abacı, eş tutamayana “Neden Eş Bulamadın?” diye azarlayarak abayla sırtına veya ayaklarına bir kez vurur.

֍ Tekrar “Altus Siviş De Gel” diye bağırır, tekrar herkes dağılır, herkes yeniden eş tutmaya çalışır.

֍ Kurala göre bir önceki eş tutulamaz; her oyunda eş değişir.

֍ Bu arada eş tutamayan ebe, gözüne birini kestirdiği için, “Altus Siviş De Gel” dendiğinde genellikle ilk olarak o eş tuttuğundan, iki kez üst üste ebe olduğu pek görülmez.

֍ Bu kez başka biri açıkta kalır.

֍ Açıkta kalan oyuncu yeni ebe olur.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Aba Dolamaç: Türkiye (Gaziantep)

Abe Dolamaç: Türkiye (Gaziantep)

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 6 kişi ile oynanmaktadır)

Amaç: Oyuncuların ebeye ait bohçayı birbirlerine atarken ebenin bohçayı yakalaması ve ebelikten kurtulması.

Terimler:

Aba: Eskiden potur, hırka gibi giyecek yapımında kullanılan, yünden, yün dövülerek yapılan kaba, kalın bir tür kumaş.

Abe: Seslenme ve dikkati çekme ünlemi.

Bohça: İçine çamaşır, giysi gibi şeyler konulup sarılan ya da bağlanan dört köşe kumaş.

Dolamaç: Dolambaçlı, iğri büğrü, karışık.

Dolambaç: Döne döne uzanan yolun kıvrıntısı.

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Bu oyunda oyun malzemesi Aba denilen giysidir.

Kurallar: Bu oyun erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Oyunda oyuncu sayı sınırlaması yoktur. Kalabalık bir grup ile oynanması tercih sebebidir.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

– Günümüzde artık oynanmayan oyunlardandır.

Abe Dolambaç oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Düşünme Becerileri
• El ve Motor Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• El – Göz Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Kuvvet
• Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Sabır
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir Ebe belirlenir.

֍ Oyunculardan ebe olarak seçilen oyuncunun abası sarılarak bohça haline getirilir.

֍ Abanın kolları düğümlenir.

֍ Oyuncular ikişer metre aralıkla geniş bir daire teşkil etmek üzere yere otururlar.

֍ Bohçayı birbirlerine atarlar.

֍ Ebe dairenin etrafından koşarak bohçayı yakalamaya çalışır.

֍ Ebe kimin attığı bohçayı yakalarsa bohça ile ona vurur.

֍ Daha sonra vurduğu oyuncuyu kaldırıp yerine kendisi oturur.

֍ Ebe olmaktan kurtulmak isteyen oyuncu verilecek cezayı kabul eder ve ebe olmaktan kurtulabilir.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz bir alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 4 kişi ile oynanır)

Amaç: Ebe üzerinden atlarken sırası gelen kelimeyi (Abu Damya, As Manya vb.) söylemek.

Terimler:

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Herhangi bir malzeme kullanılmamaktadır.

Kurallar: Bu oyun erkekler (8 – 14 yaş arası) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Abu Damya oyunu en az 4 kişi ile oynanır.

– Oyunu ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Abu Damya oyunu kazanımları:

• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Dil Gelişimi
• Düşünme Becerileri
• El ve Motor Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Hafıza (Bilişsel Beceriler)
• Hafızayı Güçlendirmek
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• İşitsel Zekâ
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Kuvvet
• Mesafe Algısı
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir Ebe belirlenir.

֍ Ebe belirlendikten sonra kalan oyuncular sayışarak, ebenin üstünden atlayacak oyuncuların atlama sıraları belirlenir.

֍ Ebe oyunculardan uzaklaşarak (en az 2 metre) oyun alanı ortasında bekler.

֍ Diğer (ebenin üstünden atlayacak oyuncular) oyun alanı içerisinde atlayış sırasına uygun şekilde dizilirler.

֍ Ebe ellerini dizleri üzerine koyarak eğilir.

֍ Elleri dizlerinde eğilen üstünden atlanacak ebe, atlayış sırasında (üzerlerinden atlayan oyuncuların atlama sırasında) kesinlikle hareket etmemesi gerekmektedir.

֍ Sayışma sırasında belirlenen ilk atlayacak oyuncu hazırlanır.

֍ İlk atlayışı yapacak oyuncu eğilen ebeye doğru koşarak ellerini onun sırtına bastırıp ondan destek alır ve havaya sıçrar.

֍ Havaya sıçradığı anda ayaklarını da açabildiği kadar açıp üzerinden atladığı ebeye değmemeye çalışır.

֍ Eğer atlayan oyuncunun elleri dışında vücudunun herhangi bir noktası üzerinden atladığı oyuncuya değerse atlayıcı oyunculuktan çıkar.

֍ Bu bahsi geçen oyuncu üzerinden atlanan ebe ile yer değiştirir.

֍ Ebe atlayış sırasını bekleyen son oyuncunun arkasına geçerek atlayış yapacak oyuncu olarak oyuna devam eder.

֍ Atlayışını başaramayan oyuncu (elleri dışında vücudunun herhangi bir noktası üzerinden atladığı ebeye değen oyuncu) oyuna ebe olarak devam eder.

֍ Yeni ebe ellerini dizleri üzerine koyarak eğilir.

֍ İlk atlayan oyuncu atlayışını yaparken ayakları yerden kesildiği anda “Abu Damya” diyerek bağırır.

֍ İlk atlayan oyuncudan sonra sırası gelerek atlayan her oyuncu, eğilmiş şekilde duran ebenin üzerinden “Abu Damya” diyerek atlar.

֍ Yanlış söyleyen, atlayamayan, atlarken yere düşen veya ebeyi düşüren (deviren) oyuncu, oyunun yeni ebesi olur.

֍ Oyun turu “Abu Damya” diyerek ilk atlayan oyuncudan sonra sıradaki tüm oyuncular atlayış kurallarına uygun atlayıp son sıradaki oyuncuda bu atlayışı başarı ile tamamlarsa oyunun ikinci kısmına geçilir.

֍ Eğer “Abu Damya” diyerek atlayış sırasında tüm oyuncular bu işlemi başaramamışsa oyun hep başa döner.

֍ Tüm oyuncular atlayışını başarı ile tamamlarsa atlayış sırasında ile “Abu Damya” diyerek başlatan oyuncu tekrardan oyunun ilk atlayanı olarak oyuna devam eder.

֍ Bu ilk turun başarı ile tamamlanması sonrasında oyun başa dönmüş olur.

֍ İlk atlayan oyuncu ikinci atlayışını yaparken ayakları yerden kesildiği anda bu sefer “As Manya” diyerek bağırır.

֍ İlk atlayan oyuncudan sonra sırası gelerek atlayan her oyuncu, eğilmiş şekilde duran ebenin üzerinden atlarken bu sefer “As Mamya” diyerek atlarlar.

֍ Yanlış söyleyen, atlayamayan, atlarken yere düşen veya ebeyi düşüren (deviren) oyuncu ebe olur.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

Oyunun videosu:

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Aç Kapıyı Bezirganbaşı (Adıyaman): Türkiye (Adıyaman)

Altın Kapı (Золотые ворота): Rusya

Altın Köprü: Almanya

Arılar Dönerler Dururlar (Περνά Περνά Η Μέλισσα): Yunanistan

Bezirgân Başı: Türkiye (Bursa / Orhangazi)

Bezirgân Başı: Türkiye (Tekirdağ)

Bezirganbaşı: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Bezirganbaşı: Türkiye

Charlestown Köprüsü: New England

Çürük Elma: Türkiye

Hankervan: Türkiye

Kapan Kale: Türkiye (Kütahya)

Kapucubaşı: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Levis Köprü: Fransa

Londra Köprüsü: İngiltere

Pasimisi: İspanya

Yıkık Köprüler: İskoçya

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 8 kişi ile oynanır)

Amaç: Bezirganların kervancıları yakalaması.

Terimler:

Bezirgan: Tüccar, tâcir.

Bezirganlar: Ebeler için kullanılır. Yani Bezirganbaşı kapı kuran ebelerdir.

Kervancılar: Oyuncular için kullanılır.

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Herhangi bir malzeme kullanılmamaktadır.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Aç Kapıyı Bezirgan Başı oyunu en az 8 kişi ile oynanır.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Aç Kapıyı Bezirgan Başı oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Başarıyı Tebrik
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Dil Gelişimi
• Düşünme Becerileri
• El ve Motor Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Empati Kurma
• Eş Güdüm (Koordinasyon)
• Grup Çalışmaları
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• İş Birliği
• İşitsel Zekâ
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Kelime Hazinesini Arttırma
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Mesafe Algısı
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Paylaşım
• Sabır
• Sıralı Düşünme
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

1. Ebe Seçimi

֍ Oyuncular aralarından iki kişiyi Ebe olarak seçerler (Oyunda 2 ebe bulunur).

֍ Ebeler oyuncular arasından Sayışma Tekerlemesi yöntemi veya kura yöntemi ile seçilir.

2. İsim Belirlenir

֍ Ebeler oyun sonunda kullanmak üzere birer isim belirler.

֍ Meyve, sebze, ağaç, hayvan, marka gibi isimler seçebilirler.

֍ Her ebe kendisi için bir isim seçer.

֍ Bu isimler kapıya sıkışan oyuncuya sorulacak ve gruplar oluşturulacaktır.

Oyun Varyasyonu: Bazı yörelerde ebeler isim aramazlar. Bunun yerine “Altın bilezik” ve “Altın saat” kelimelerinden birini seçerler. Diğer oyuncular hangi kelimeyi hangi ebenin seçtiğini bilmezler.

3. Kapı Kurulur

֍ Oyuna başlamak için iki ebe karşılıklı ayakta dururlar.

֍ Daha sonra ellerini havada birleştirerek “kapı” kurarlar.

֍ Oyuncular bu kapının altından geçecektir.

4. Tekerleme Söylenir

֍ Oyunun tekerlemesi ebe ve oyuncular tarafından karşılıklı atışma şeklinde söylenir. Günümüzde oynanan “aç kapıyı bezirganbaşı” oyununda tekerlemenin beraber söylendiği görülmektedir.

Oyuncular Söyler: Aç kapıyı Bezirganbaşı Bezirganbaşı

Ebeler söyler: Kapı hakkı ne alırsın, ne verirsin,

Oyuncular Söyler: Arkamdaki yadigar olsun, yadigar olsun,

Ebeler söyler: “Bir sıçan” (Tekerleme okunurken hangi oyuncuya gelmişse o oyuncuya söylenir.

Sıra olarak ise sondan üçüncüye söylenir.)

Ebeler söyler: “İki sıçan” (Sondan ikinci kişiye söylenir)

Ebeler söyler: “Üçte kapana kapan” (Son oyuncuya söylenir)

֍ Bu tekerleme söylenirken oyuncular köprüden geçerler.

֍ Tekerleme hızına göre köprüden geçecek son 3 oyuncu kalınca sondan üçüncü sıradaki oyuncu “Bir sıçan” der.

֍ Daha sonra sondan ikinci oyuncu “İki sıçan” der.

֍ Son oyuncu ise “Üçte kapana kapan” der ve ebeler ellerinin indirerek bu oyuncuyu kapıya sıkıştırır.

5. Kapı Kapanır

֍ “Üçte kapana kapan” diyen son oyuncuyu ebeler ellerini indirerek kapıya sıkıştırır.

6. Soru Sorulur

֍ Kapıya sıkışan oyuncuya ebeler tuttukları isimlerden birini seçmeleri için sorarlar.

Örnek: Elma mı, armut mu?

֍ Oyuncu hangi ebenin tuttuğu kelimeyi seçerse o ebenin arkasına geçerek sıra olur. Yani gruplar oluşmaya başlar.

Not: Bu sırada diğer oyuncuların duymaması gerekir. Eğer duyarlar ise kendileri de sıkıştığı zaman taraflı seçim yapabilirler.

7. Son Kişi

֍ Oyunda bütün oyuncular kapıya sıkıştırılıp bir seçim yapılması istenir. Yani boşta hiç bir oyuncunun kalmaması gerekir.

֍ Bu durumda gruplar oluşur. Her oyuncu kendi grubuna geçer ve oyunun ikinci aşaması başlar.

8. Kim Kazanacak?

֍ Ebeler karşılıklı el ele tutuşurlar.

֍ Ortaya bir çizgi çizilir.

֍ Rakibini halat çekme yarışındaki gibi çizginin dışına çeken grup oyunu kazanacaktır.

֍ Kendi grubundaki oyuncular ise ebenin belinden tutarlar.

֍ Daha sonra diğer grubu çekerek çizgiyi geçirmeye çalışırlar.

9. Çürük Elma

֍ Karşı grubu yenen grup oyuncular aynı anda “Çürük elma, çürük elma!” diye bağırırlar.

֍ Eğer iki grup son aşamayı ip ile yapıyorsa ve ip koparsa iki grup oyuncuları “Çürük elma, çürük elma!” diye bağırırlar.

10. Oyuna Devam

֍ Oyun tamamlandıktan sonra tekrardan yeni 2 bezirgan yani ebe seçilerek oyuna baştan başlanır.

Oyunun videosu:

BİR ÇOCUK OYUNUNUN DİAKRONİK İNCELEMESİ: AÇ KAPIYI BEZİRGÂNBAŞI

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyun Kökeni: Agınçetzug, Türkiye (Bitlis) kökenli bir oyundur.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Kapalı Alan

Oyun Türü: Oda Oyunu

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 2 kişi ile oynanır)

Amaç: Yetişkinlerin çocukları eğlendirmek ve meşgul etmek için çocuklarla oynamaktadır veya çocuklar birbirleriyle oynar.

Terimler:

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Herhangi bir malzeme kullanılmamaktadır.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Agınçetzug oyunu en az 2 kişi ile oynanır.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Agınçetzug oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Başarıyı Tebrik
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Dil Gelişimi
• Düşünme Becerileri
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İşitsel Zekâ
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Kelime Hazinesini Arttırma
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Odaklanma
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Paylaşım
• Sabır
• Sıralı Düşünme
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir oyuncu seçilir.,

֍ Sıranın en önüne seçilen oyuncu (1’inci Oyuncu) geçer.

֍ Daha sonra seçilen oyuncu kendisinden sonra gelen oyuncunun (2’inci Oyuncu) kulak memesini tutup sırayla şu sözleri tekrarlar:

1’inci Oyuncu: Amir’in karısını çeşmeye mi götürdün?

2’inci Oyuncu: Götürdüm.

1’inci Oyuncu: Sıcak mı, soğuk mu?

2’inci Oyuncu: Sıcak.

1’inci Oyuncu: Soğut.

2’inci Oyuncu: Soğuk.

1’inci Oyuncu: Isıt.

2’inci Oyuncu: Sıcak.

֍ Oyun, oyunculardan biri “Sıcak” “Soğuk” sorularından birinde hata yapana kadar devam eder.

֍ O zaman kazanan kaybedenin kulak memesini çekme hakkını elde eder.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyun Kökeni: Ağaç Kapmaca, Türkiye kökenli bir oyundur.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Ada (Esir Kapmaca): Türkiye

Alçaktayım Yüksekteyim: Türkiye (Denizli / Tavas)

Ayağını Taştan Kes:  Türkiye (Diyarbakır)

Yerden Yüksek: Türkiye

Yüksek Alçak: Türkiye

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz, geniş ve ağaçlıklı bir alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 5 kişi ile oynanır)

Amaç: Ebeye yakalanmadan ağaç değiştirmek.

Terimler:

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Her oyuncu için birer adet Ağaç.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (8 yaş üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Çocukların ağaçlık alanda oynadıkları bir oyundur.

– Ağaç Kapmaca oyunu en az 5 kişi ile oynanır.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Ağaç Kapmaca oyunu kazanımları:

• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Sosyal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Mesafe Algısı
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir Ebe belirlenir.

֍ Oyuncu sayısına göre iki üç metre aralıklı dört beş ağaç seçilir.

֍ Her oyuncu bir ağacın başına geçer.

֍ Ebe olarak seçilen oyuncu ortada durur.

֍ Ağaçların başındaki oyuncular sık sık karşılıklı yer değiştirirler.

֍ Onlar yer değiştirirken ebe, oyunculardan birinin ağacını kapmaya çalışır.

֍ Ebe hangi ağacı kaparsa, kaptığı ağacın en son sahibi olan oyuncu ebe olur.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

Oyunun videosu:

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Damların üzerinde, ovalarda ve meralarda oynanır) 

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 5 en çok 20 kişi ile oynanır)

Amaç: Oyun başında belirlenen Bab’ın, Kovalanan oyuncuyu yakalaması.

Terimler:

Bab: Ebe

Kovalanan: Bab’dan kaçan oyuncu.

Tilki Deliği: Yan yana dizilerek duran oyuncuların bacaklarını açarak oluşturdukları alana verilen ad.

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Herhangi bir malzeme kullanılmamaktadır.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında oynanmaktadır.

– Ağvesag / Tilki Deliği oyunu en az 5 kişi ile oynanır.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Ağvesag / Tilki Deliği oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Düşünme Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Grup Çalışmaları
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• İş Birliği
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Kuvvet
• Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Mesafe Algısı
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Sabır
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyun başlamadan oyun için “Bab” adı verilen bir ebe belirlenir.

֍ Ebe gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile seçilir.

֍ Oyuncular ayaklarını kemer şeklinde yapıp yan yana dizilir.

֍ Uzunca bir geçit, yani “Tilki Deliği” oluşturulur.

֍ Sıranın en başında bulunan oyuncuya “Kovalanan” adı verilir.

֍ Kovalanan adını alan oyuncu bab’dan kaçarak kemer şeklinde olan bacakların, yani Tilki Deliğinden geçmeye ve diğer taraftan çıkmaya çalışır.

֍ Bab da aynısını yaparak onu yakalamaya çalışır.

֍ Kovalanan yakalanmadan dışarı çıkmayı başardığında, “Bab” kovalanan olur.

֍ Geçmiş kovalananın yerine ise sıranın önünde duran geçer.

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Kapalı Alan

Oyun Türü: Oda Oyunu

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 4 kişi ile oynanır)

Amaç: Oyun başında seçilen oyuncu aklından bir nesne, bir ünlü kişi ya da bir mekan belirlemesi ve diğer oyuncuların verilen ipuçları ile tahmin etmeleri.

Terimler:

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Kazanan oyuncuya ısmarlanacak bir Şişe İçecek.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (18 yaş üstü) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Akıl Kovalamacası, 18 yaş altı kişiler tarafından kesinlikle oynanmamaktadır.

– Bu oyunda bir oyuncu, aklında bir nesne, bir ünlü kişi ya da bir mekan belirler ve diğer oyunculara üç ipucu verir. Örneğin, “Fenomen“, “Türk“, “Kadın“. Ardından diğer oyuncular, sadece evet veya hayır cevabı ile cevaplanabilecek 20 soru sorarak aklındaki şeyi tahmin etmeye çalışırlar. Bu soruların cevaplarına göre, oyuncular tahminde bulunmak için stratejiler geliştirirler.

Akıl Kovalamacası oyunu kazanımları:

• Dikkat ve Konsantrasyon
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Dil Gelişimi
• Düşünme Becerileri
• Gelişim Desteği
• Hafıza (Bilişsel Beceriler)
• Hafızayı Güçlendirmek
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İşitsel Zekâ
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Sıralı Düşünme

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasından kura yöntemi ile seçilen bir oyuncu aklındaki bir nesne, bir ünlü kişi ya da bir mekan belirler ve diğer oyunculara üç ipucu verir.

֍ Oyuncular sadece evet veya hayır cevabı ile cevaplanabilecek 20 soru sorarak aklındaki şeyi tahmin etmeye çalışırlar.

֍ Oyuncular, mümkün olduğunca spesifik sorular sormalıdır. Örneğin, “Bu oyuncu mu?” yerine “Bu hollywood yıldızı mı?” gibi daha spesifik sorular sormak, ipuçları elde etmek açısından daha yararlı olabilir.

֍ Oyun üç tur boyunca oynanabilir ve her turda farklı bir oyuncu aklındakini belirler.

֍ Bu, her oyuncunun farklı şeyler hakkında düşünmesine ve oyunun her turunda farklı bir strateji kullanmasına olanak tanır.

֍ 20 soru içerisinde doğru tahminde bulunan oyuncu o turu kazanır.

֍ Aklındakini açığa çıkaran oyuncu ve yanlış tahminde bulunanlar kazanana bir bira ısmarlar.

֍ Hiçbir oyuncu doğru tahminde bulunamazsa aklında tutan kaybeden kişilerden bir bira söyler.

֍ Oyun aynı şekilde devam edip gider.

֍ Oyun sonunda kaybeden oyuncu hesabı öder.

İpuçları:

– Aklındaki şey bir canlı mı?

– Aklındaki ünlü kişi müzikle mi ilgileniyor?

– Aklındaki nesne elektronik bir cihaz mı?

– Aklındaki mekan tarihi bir yapı mı?

– Aklındaki şey genellikle evlerde kullanılıyor mu?

– Aklındaki ünlü kişi bir Oscar kazandı mı?

– Aklındaki nesne hareket edebiliyor mu?

– Aklındaki mekan bir tatil yeri mi?

– Aklındaki şey hayvanlarla ilgili mi?

– Aklındaki ünlü kişi sporla ilgileniyor mu?

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan

Oyun Türü: Sokak Oyunu (Mera gibi otun, taşın bol olduğu geniş alan)

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 6 kişi ile oynanır)

Amaç: Oyun içinde atılan Aşık Kemiğini bulmak ve diğer grup oyuncularını yakalamak.

Terimler:

Grup Lideri: Oyun içerisinde takım oyuncularını yöneten ve yönlendiren oyuncu.

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Oyuncu sayısı kadar Aşık Kemiği (Her oyuncuya ait aşık kemiği farklı renklere boyanmalıdır.).

Oyun Malzemelerinin Hazırlanışı: Herhangi bir küçükbaş hayvanın dizkapağı kemiği alınır ve mümkün olduğunca küçük hale getirilir. Oyun, bu oyuncağın uzağa atılıp bulunması şeklinde oynandığından, kemiğin ufak olması gerekmektedir.

Kurallar: Bu oyun erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Akkoç Karakoç oyunu en az 6 kişi ile oynanır.

– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.

Akkoç Karakoç oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
• Büyük Kas Gelişimi (Fiziksel Beceriler)
• Çeviklik
• Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
• Denge (Psikomotor Beceriler)
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Düşünme Becerileri
• El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
• Grup Çalışmaları
• Hareketleri Hızlandırmak
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
• İş Birliği
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Kuvvet
• Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Mesafe Algısı
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Sabır
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler) Gelişimi Destekleme

Oyunun Oynanışı

֍ 6 ya da 8 kişinin iki gruba ayrılmasıyla başlar.

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışma Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile iki Grup Lideri seçilir.

֍ Grup liderleri oyuncular arasında sırayla kendi gruplarını seçerler.

֍ Böylece iki grup kurulmuş olur.

֍ Bir grup “Akkoç“, diğer grup da “Karakoç” olur.

֍ Ardından yazı tura atılır, turayı alan grup Ebe olur.

֍ Bir çizgi çizilir ve oyun alanı arkada kalacak şekilde oyuncular çizgiye sıralanırlar.

֍ Ebe olan grubun lideri, kemiği alır ve arkaya doğru fırlatır.

֍ Bu arada diğer oyuncular elleriyle gözlerinin yan kısımlarını kapatırlar.

֍ Kemiğin bir yerde durduğundan emin olunduğunda, oyuncular kemiği aramaya başlarlar.

֍ Kemiği bulan grup örneğin Akkoç grubu ise “Akkoç Karakoç’a binsin” diye bağırarak kaleye doğru kaçmaya başlayan Karakoç grubu elemanlarını yakalamaya çalışır.

֍ Akkoç grubundan olanlar da, Karakoç grubundan olanları yakaladıkları yerde sırtlarına binerek kendilerini kaleye kadar taşıtırlar.

֍ Kaçıp kaleye kadar gelen her Karakoç grubu elemanı kurtulur.

֍ Oyun, puanlama ya da saat tutma şeklinde sona erer.

֍ Oyunun sonunda yenen taraf, yenilen tarafa önceden anlaşıldığı şekilde fındık, fıstık veya bir tepsi baklava aldırarak cezasını ödetir.

֍ Oyuncular tarafından istenirse grup liderleri ve/veya grup oyuncuları değiştirilmeden veya grup liderleri ve/veya grup oyuncuları tekrardan seçilerek oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

Oyunun videosu:

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.

Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:

Oyunun Oynadığı Yer: Kapalı Alan

Oyun Türü: Oda Oyunu

Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (3 oyuncu ile oynanır)

Amaç: Hangi işlemleri yaparsan yap sonuç oyun başında verilen sayının yarısını bulmak.

Terimler:

Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): Herhangi bir malzeme kullanılmamaktadır.

Kurallar: Bu oyun kızlar ve erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.

Oyuna İlişkin Genel Kurallar:

– Oyun basit toplama çıkarma gibi matematik işlemleri yapacağından ilkokul öğrencileri için uygundur.

Aklından Bir Sayı Tut oyunu kazanımları:

• Akıl Yürütme Becerileri
• Algılama Becerisi
• Bağlamsal Düşünme
• Başarıyı Tebrik
• Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
• Dikkat
• Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
• Düşünme Becerileri
• Empati Kurma
• Eş Güdüm (Koordinasyon)
• Eşleştirme
• Hafıza (Bilişsel Beceriler)
• Hafızayı Güçlendirmek
• Hayal Kurma
• Hızlı Düşünme
• İletişim Becerileri
• İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
• İşitsel Zekâ
• Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
• Kavrama Becerisi
• Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
• Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
• Mantık Yürütme
• Matematik
• Odaklanma
• Otokontrol
• Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
• Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
• Paylaşım
• Problem Çözme (Bilişsel Beceriler)
• Sabır
• Sayısal Değerler Hakkında Tahmin Yürütme
• Sıralı Düşünme
• Sorumluluk
• Sosyal – Duygusal
• Soyut Düşünme
• Soyut Yetenekleri Keşfetme
• Stratejik Düşünme
• Strateji Geliştirme (Bilişsel Beceriler)
• Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme 

Oyunun Oynanışı

֍ Oyuncular arasında gönüllülük esasıyla veya Sayışmaca Tekerlemesi yöntemi ya da kura çekme yöntemi ile bir oyuncu belirlenir.

֍ Seçilen bu oyuncu oyunu yöneten kişidir.

֍ Oyunu yöneten oyuncu bir takım matematiksel sorular sorar.

֍ Diğer oyuncu sonucu tahmin etmeye çalışır.

֍ Oyunu yöneten oyuncu karşısındaki oyuncudan herhangi bir sayı tutmasını ister.

֍ Daha sonra aralarında şöyle bir konuşma geçer.

Oyunu yöneten oyuncu: Tuttuğun sayı kadar …………..(Falancadan) al ve topla (Yani 2 ile çarp).

Diğer oyuncu: Aldım ve topladım.

Oyunu yöneten oyuncu: 40 sayıda ben verdim. Onu da al topla.

Diğer oyuncu: Onu da aldım ve topladım.

Oyunu yöneten oyuncu: Topladığın sayının yarısını suya at (2’ye böl).

Diğer oyuncu: Attım gitti.

Oyunu yöneten oyuncu: İlk tuttuğun sayıyı çıkar.

Diğer oyuncu: Çıkardım.

Oyunu yöneten oyuncu: Öyleyse elinde kalan 20 değil mi?

֍ Bu şekilde soruları sorarak sonucu tahmin edip karşınızdakini şaşırtabilirsiniz.

֍ O aslında aklımdan geçeni nasıl tahmin etti diye düşünürken aslında işin öyle olmadığını anlatırsınız.

Aklından Bir Sayı Tut oyununun hilesi

֍ Aklından bir sayı tut.

֍ Tuttuğun sayı kadar ………….. (Falancadan) al ve topla ( 2 ile çarp).

֍ Aldım ve topladım.

֍ 40 sayıda ben verdim. Onu da al topla.

İşte burada 40 sayıda ben verdim diyor ya işin püf noktası siz kaç sayı verirseniz verin sonuç sizin verdiğiniz sayının yarısı olacaktır.

Örnek;

Aklımdan tuttuğum sayı 20

20 x 2= 40

10 da ben verdim.

40 + 10= 50

Yarısını at

50 / 2= 25

İlk tuttuğum sayıyı çıkar (ilk tuttuğum sayı 20 idi).

25 – 20= 5

Gördüğünüz gibi sonuç benim verdiğim sayının yarısı çıktı.

Yani 10 / 2= 5

֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.

© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.