TAHTA BASMACA
Oyun Kökeni: Tahta Basmaca, Türkiye (Ankara / Beypazarı) kökenli bir oyundur.
Oyunun Bilinen Diğer İsimleri:
Oyunun Oynadığı Yer: Açık Alan
Oyun Türü: Sokak Oyunu (Düz ve geniş bir alan)
Katılımcı Sayısı: Grup Oyunu (En az 5 kişi ile oynanır)
Amaç: Ebenin dikkatini dağıtmak için dağıtılan çubukları ebe toplar ve eski yerlerine koymaya çalışır. Bu sırada ebe haricindeki oyuncular saklanır. Ebenin görevi, diğer oyuncuların tümünü bulmak ve adlarını söylemektir.
Terimler:
Oyun Malzemeleri (Gereç, materyal): 10 cm eninde ve yarım metre boyunda bir adet tahta, kalın dalların kırılmasıyla elde edilmiş on iki adet çubuk ve tahtanın üzerine konulacak büyükçe bir Taş.
Kurallar: Bu oyun erkekler (8 yaş ve üzeri) tarafından oynanmaktadır.
Oyuna İlişkin Genel Kurallar:
– Tahta Basmaca oyunu en az 5 kişi ile oynanmaktadır.
– Oyun ne kadar kalabalık oyuncu ile oynanırsa o kadar keyifli ve eğlenceli olur.
– Bu fiziksel oyun çocukların seslere dikkat etmeleri ve dokunma duyularını geliştirir, onlara hareketleri hissetmeyi öğretir.
Tahta Basmaca oyunu kazanımları:
- Akıl Yürütme Becerileri
- Algılama Becerisi
- Bağlamsal Düşünme
- Başarıyı Tebrik
- Bir Hareketi Sürdürme (Psikomotor Beceriler)
- Çeviklik
- Dayanışma (Duyuşsal Beceriler)
- Denge (Psikomotor Beceriler)
- Diğer Oyuncuların Duygularını Anlama
- Dikkat ve Konsantrasyon
- Dikkati Yoğunlaştırmak (Bilişsel Beceriler)
- Dil Gelişimi
- Düşünme Becerileri
- El ve Motor Becerileri
- El – Ayak Koordinasyonu (Psikomotor Beceriler)
- Eş Güdüm (Koordinasyon)
- Gelişim Desteği
- Grup Çalışmaları
- Görsel ve Uzamsal Algı
- Hafıza (Bilişsel Beceriler)
- Hafızayı Güçlendirmek
- Hareketleri Hızlandırmak
- Hızlı Düşünme
- İletişim Becerileri
- İletişim ve Sosyalleşme (Sosyal ve Dil Becerileri)
- İnce Kas Becerileri (Psikomotor)
- İnce Motor Becerileri
- İş Birliği
- İşitsel Zekâ
- Karar Verme (Bilişsel Beceriler)
- Kelime Hazinesini Arttırma
- Konsantrasyon (Bilişsel Beceriler)
- Kurallara Uyma (Duyuşsal Beceriler)
- Küçük Kas Gelişimi (Psikomotor Beceriler)
- Mantık Yürütme
- Mesafe Algısı
- Odaklanma
- Otokontrol
- Oyuncuların Birbirleriyle Etkileşim Kurması
- Öz Güven (Duyuşsal Beceriler)
- Sıralı Düşünme
- Tepki Hızı (Psikomotor Beceriler) Gelişimi Destekleme
Oyunun Oynanışı
֍ Oyuna başlamadan önce ebe seçimi yapılır.
֍ Ebe seçilirken tekerleme söylenir ve bu tekerlemelerden biri şudur:
“İncik boncuk,
Sulu cimcik,
Cimciğin yarısı,
Cafer’in karısı.“
֍ Ebe seçiminin ardından oyuncuların hepsi oluşturulan oyuncağın etrafında sıralanırlar.
֍ Ebenin dışındaki oyunculardan bir tanesi tahtaya vurur ve çubukları dağıtır.
֍ Bunun ardından dağılan çubukları ebe toplar ve eski yerlerine koyar.
֍ Bu sırada diğer oyuncular da ebenin dikkatsizliğinden yararlanarak saklanırlar.
֍ Ebenin görevi, diğer oyuncuların tümünü bulmak ve adlarını söyleyerek çağırmaktır.
֍ Bunu yaparken de tahtadan fazla uzaklaşmamalıdır; çünkü bu sırada diğer oyunculardan herhangi birisi yeniden tahtaya basıp, çubukların dağılmasına neden olabilir.
֍ Hâl böyle olunca, hem ebenin bulduğu oyuncular yeniden saklanır, hem de yerlerini tahmin ettiği oyuncular yer değiştirebilir.
֍ Bu şekilde oyuncuları bulması zorlaşan ebenin, saklanan oyuncuların yapacağı hilelere karşı da uyanık olması gerekir.
֍ Tahta Basmaca oyunu, genellikle akşamüstü oynandığından oyuncular, ebeyi yanıltmak için kıyafet değiştirirler.
֍ Eğer ebe bir oyuncuya diğerinin ismiyle hitap ederse, oyuncular “Çanak çömlek patladı” diyerek saklandıkları yerlerden çıkarlar.
֍ Böylelikle oyun yeniden başlar.
֍ Eğer ebe, hiç yanılmadan ve tahtaya yeniden basılmadan tüm oyuncuların saklandıkları yeri bulursa, yeni ebe seçimi yapılır.
֍ İkinci ebe seçilirken, tekerleme söylenmez, başka bir yöntem kullanılır.
֍ Ebeden uzaklaşan diğer oyuncular, onun göremeyeceği bir yerde sayılarına uygun gelecek şekilde bir veya iki oyuncunun parmaklarından kendilerini temsil edecek birer parmak belirlerler.
֍ Ebenin yanına gittiklerinde, ondan bir parmağı seçmesi istenir.
֍ Ebe hangi parmağı seçerse, o parmağın temsil ettiği oyuncu ebe olur ve oyun baştan başlar.
֍ Oyun bu döngü ile aynı şekilde devam edip gider.
© Oyun Kütüphanesi, 2020.
Her haklı saklıdır.
